Startende ondernemer: checklist voor je eerste jaar

Ondernemingsplan

Een ondernemingsplan dwingt u na te denken over uw klanten, uw prijzen en uw verwachte omzet en kosten. U heeft het nodig als u geld wilt lenen, maar ook zonder lening is het nuttig. Het laat zien of uw idee financieel rondkomt en hoeveel u minimaal moet verdienen.

Rechtsvorm

De meeste starters beginnen met een eenmanszaak. Die is eenvoudig op te zetten en u heeft recht op ondernemersaftrekken als u aan de voorwaarden voldoet. Wel bent u met uw privévermogen aansprakelijk voor schulden van het bedrijf. Een bv beperkt die aansprakelijkheid, maar kost meer en vraagt meer administratie. Begint u samen met een compagnon, dan komt een vof in beeld.

Inschrijving bij de KvK

U schrijft uw bedrijf in bij de Kamer van Koophandel. Dat kan vanaf een week voor tot een week na uw startdatum. U vult eerst online een formulier in en maakt daarna een afspraak op een KvK-kantoor. De inschrijfvergoeding is in 2026 eenmalig € 85,15 (bron: kvk.nl). De KvK geeft uw gegevens door aan de Belastingdienst, die u daarna uw btw-nummers stuurt.

Zakelijke rekening

Open een aparte zakelijke bankrekening. Zo houdt u privé en zakelijk gescheiden en ziet u in één oogopslag wat uw bedrijf binnenkrijgt en uitgeeft. Dat scheelt ook werk bij de btw-aangifte en de aangifte inkomstenbelasting.

Boekhoudsoftware

Kies een boekhoudprogramma waarin u facturen maakt, bonnen vastlegt en uw bank koppelt. Programma's als Moneybird, Exact, Twinfield, King, Visma of AFAS doen dat allemaal, elk met een eigen aanpak. Kies er een waarmee u en uw boekhouder prettig werken. Een boekhouder is voor een starter niet verplicht, maar wel handig bij de inrichting: lees wat een boekhouder voor starters voor u kan doen.

Bonnetjes en facturen bewaren

U bent wettelijk verplicht uw administratie zeven jaar te bewaren. Bewaar dus alle inkoopfacturen, bonnen, verkoopfacturen en bankafschriften. Een foto of scan in uw boekhoudprogramma is prima, zolang alles leesbaar en terug te vinden is.

Btw

Als ondernemer rekent u in de meeste gevallen btw over uw omzet. De meeste ondernemers doen per kwartaal btw-aangifte. Aangifte en betaling moeten binnen zijn op de laatste dag van de maand na het kwartaal. Voor het eerste kwartaal van 2026 was dat 30 april 2026. Verwacht u per jaar niet meer dan € 20.000 omzet, dan kunt u de kleineondernemersregeling (KOR) aanvragen. U rekent dan geen btw, maar u kunt de btw op uw kosten ook niet terugvragen.

Voorlopige aanslag

De inkomstenbelasting over uw winst betaalt u pas na afloop van het jaar, via de aangifte. Dat kan een flinke rekening opleveren. Met een voorlopige aanslag betaalt u al in het lopende jaar per maand een deel. Vraag hem aan via Mijn Belastingdienst en baseer hem op een realistische schatting van uw winst.

Startersaftrek

Bovenop de zelfstandigenaftrek kunt u de startersaftrek krijgen. In 2026 is de zelfstandigenaftrek € 1.200 en de startersaftrek € 2.123. Voor beide moet u aan het urencriterium voldoen: minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan uw onderneming besteden. Begint u halverwege het jaar, dan blijft die eis 1.225 uur; die wordt niet naar rato verlaagd. Bron: belastingdienst.nl.

Als zelfstandige bent u niet automatisch verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid, en u bouwt geen pensioen op via een werkgever. Kijk daarom naar een arbeidsongeschiktheidsverzekering en een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, en overweeg een beroepsaansprakelijkheidsverzekering als u advies geeft. Zet daarnaast vast een deel van elke betaling apart voor btw en inkomstenbelasting. Zo komt u bij de aanslag niet voor verrassingen te staan.

• Plan vooruit. Zet de btw-deadlines en de aangifte inkomstenbelasting in uw agenda, met een herinnering een paar weken van tevoren.
• Wees georganiseerd. Verwerk bonnen en facturen elke week, niet pas aan het eind van het kwartaal.
• Gooi niets weg. Ook een bonnetje dat onbelangrijk lijkt, kan later nodig zijn als bewijs.
• Stel niets uit. Een aangifte die te laat is, levert een boete op. Kleine taken direct afhandelen voorkomt grote achterstanden.