Voorlopige aanslag of aangifte: wat is het verschil?

Een voorlopige aanslag is een voorschot op de inkomstenbelasting voor een bepaald jaar, gebaseerd op een schatting van uw inkomen en aftrekposten. De Belastingdienst stuurt hem zelf, of u vraagt hem aan.

Er zijn twee soorten:

• Een voorlopige aanslag waarbij u betaalt. Bijvoorbeeld als ondernemer, of als u inkomsten heeft waarover geen loonheffing wordt ingehouden, zoals partneralimentatie. U betaalt dan in maandelijkse termijnen.
• Een voorlopige aanslag waarbij u geld terugkrijgt. Bijvoorbeeld bij hypotheekrenteaftrek. U krijgt dan maandelijks een deel van uw teruggave.

Een voorlopige aanslag voor 2026 vraagt u aan of wijzigt u via Mijn Belastingdienst. De Belastingdienst rekent daarbij met de tarieven en heffingskortingen van 2026.

Met de aangifte inkomstenbelasting geeft u na afloop van het jaar door wat u werkelijk heeft verdiend, wat u bezit en welke aftrekposten u heeft. U doet aangifte tussen 1 maart en 1 mei van het volgende jaar: de aangifte over 2026 dus in het voorjaar van 2027. Op basis daarvan berekent de Belastingdienst hoeveel belasting u echt verschuldigd bent.

Het verschil op een rij:

• Moment. De voorlopige aanslag gaat vooraf of tijdens het jaar, de aangifte volgt achteraf.
• Basis. De voorlopige aanslag is een schatting, de aangifte gaat over uw werkelijke cijfers.
• Karakter. De voorlopige aanslag is een voorschot, de aangifte leidt tot de definitieve aanslag.

Heeft u een aangiftebrief gekregen, dan moet u aangifte doen, ook als u al een voorlopige aanslag heeft. Lees meer over wanneer u aangifte moet doen.

Verandert uw situatie, bijvoorbeeld door een nieuwe baan, een hogere winst of een nieuwe hypotheek? Pas dan uw voorlopige aanslag aan. Hoe eerder, hoe kleiner het verschil achteraf.

Wijzigen doet u via Mijn Belastingdienst. Zonder aangiftebrief kan dat tot 1 mei van het jaar na het belastingjaar: een voorlopige aanslag over 2026 dus tot 1 mei 2027. Heeft u een aangiftebrief, dan geldt de uiterste aangiftedatum in die brief, en heeft u uitstel, dan de uitsteldatum. Heeft u de aangifte over dat jaar al ingediend, dan kunt u de voorlopige aanslag niet meer wijzigen (bron: belastingdienst.nl).

Tegen een voorlopige aanslag kunt u geen bezwaar maken; u wijzigt hem. Neemt de Belastingdienst uw wijziging niet over, dan krijgt u een afwijkingsbeschikking, en daartegen kunt u wel bezwaar maken. Hoe dat werkt, leest u op onze pagina over bezwaar maken bij de Belastingdienst.

Na uw aangifte stuurt de Belastingdienst de definitieve aanslag. Daarin staat de belasting die u echt verschuldigd bent. Wat u via de voorlopige aanslag al heeft betaald of terugontvangen, wordt daarmee verrekend:

• Heeft u te weinig betaald, dan betaalt u het verschil bij.
• Heeft u te veel betaald, dan krijgt u het verschil terug.

Kleine bedragen worden niet geïnd of uitbetaald. Voor 2026 ligt de aanslaggrens op 58 euro en de teruggaafgrens op 18 euro. De Belastingdienst heeft tot drie jaar na het belastingjaar om de definitieve aanslag op te leggen. Voor 2025 is dat uiterlijk 31 december 2028, verlengd met de duur van een eventueel uitstel, al komt hij meestal eerder. Bent u het niet eens met de definitieve aanslag, dan kunt u binnen zes weken na de datum op de aanslag bezwaar maken (bron: belastingdienst.nl).